Milletin efendisi tarlada ağlıyor... Zeytin üreticileri üst üste gelen zamların ardından boykot kararı aldı

İlke ÇITIR - NEFES

Akaryakıta art arda gelen zamlar üreticiyi isyan ettirdi. Manisa'nın Akhisar ilçesine bağlı Zeytinliova'da zeytin üreticileri bir hafta boyunca zeytin hasadını ve ürün teslimini durdurma kararı aldı. Eylemle birlikte zeytin alımı durdurulurken büyük firmalara zeytin akışı kesildi. NEFES'e konuşan Tarım-Sen Başkanı Umut Kocagöz, bu yıl verim ve kalitenin yüksek olmasına rağmen üreticilerin ürünlerini maliyetlerinin altında fiyatlarla satmak zorunda bırakıldığını söyledi. Kocagöz, zeytin fiyatlarının başlangıçta 80 lira olduğunu, ardından 20 liraya kadar gerilediğini belirtti.

ÇİFTÇİLER ZORDA

Zeytin piyasasında büyük alıcıların belirleyici olduğunu savunan Kocagöz, Akhisar'da uluslararası ticaret yapan dört beş firmanın fiyatlar üzerinde etkili olduğunu dile getirdi. Üreticilerin fiyat belirleme süreçlerinde söz sahibi olmadığını belirten Kocagöz, "Firmalar kendi kârlarından vazgeçmek yerine maliyet baskısını da üreten çiftçiye yüklüyor" dedi. Kocagöz, döviz politikaları ve ihracatta yaşanan rekabet sorunlarının maliyetinin de üreticilerin üzerine bırakıldığını ifade ederek mevcut fiyatların çiftçiyi büyük bir çıkmaza sürüklediğine dikkat çekti.

İŞÇİ ÇALIŞTIRAMIYORUM

Zeytinliova'da üreticilik yapan Ayhan Uslu, mazot ve zeytin fiyatları arasındaki farkın üreticinin yaşadığı kaybı gözler önüne serdiğini ifade etti. Uslu, "Geçen sene mazotu 50 liraya alıyorduk, zeytini 100 liraya satıyorduk. Şimdi mazot 100 lira oldu. Zeytin ise 15 lira. Soruyorum, neden çiftçiye kimse sahip çıkmıyor? Çiftçiye bu zulüm neden yapılıyor. Biz nasıl geçineceğiniz, bunu soran yok?" Hasat için işçi çalıştırmanın maliyetine de dikkat çeken Uslu, yaşadığı ekonomik sıkıntıyı şu sözlerle anlattı: "Topladığımız mallardan bir şey kazanamıyoruz. Getirdiğimiz zeytinin fişini alırken bile ağlıyoruz. Amelelerin günlük yevmiyesi 2 bin lira civarında. 10 ameleye 20 bin lira ödüyoruz. Topladığım zeytinin ortalaması 22 bin liraya geliyor."

Bankalara olan borçlarının gecikmeye girdiğini söyleyen Uslu, elinde 80-90 ton zeytin bulunduğunu belirterek mevcut fiyatlarla üretim yapmanın mümkün olmadığını sözlerine ekledi.

'Devlet bu işe bir el atmalı'

Bir diğer üretici Murat Fidan da çiftçilerin büyük alıcıların belirlediği fiyatlar karşısında çaresiz bırakıldığını söyledi. Üreticilere sürekli üretim çağrısı yapıldığını ancak ürünlerini satarken yeterli desteği göremediklerini dile getiren Fidan, firmaların düşük fiyatları dayattığını öne sürdü.

Fidan, "Devlet büyüklerimiz üreticiye 'üretin' diyor. Bizler üretiyoruz ancak üç-beş zenginin insafına bırakılmış durumdayız. Firmalar 'Ben zeytini 15 liradan alıyorum. Vermiyor musun, senin bileceğin iş' deyip kenara çekiliyor. Artık olay çığrından çıktı. Hüngür hüngür ağlayan çiftçiler var. Kimse ne yapacağını bilmiyor" dedi. Fidan, devletin piyasaya müdahale etmesi gerektiğini savundu.

20 LİRAYA ÜRÜN VERİYORUZ

Tarlada düşük fiyatlarla alıcı bulan zeytinin tüketiciye çok daha yüksek fiyatlarla ulaştığını belirten Fidan, üretici ile tüketici arasındaki fiyat farkına tepki gösterdi.

"Biz burada 20 liraya ürün veriyoruz, hemen otobandaki dinlenme tesislerinde zeytin 1200 liraya satılıyor. Burada hem çiftçi hem de tüketici kaybediyor. Kazanan şirketler oluyor" diyen Fidan, mevcut fiyatlandırma düzeninin hem üreticiyi hem de tüketiciyi mağdur ettiğini kaydetti.

Üreticiler, artan mazot ve işçilik maliyetleri karşısında ürünlerinin emeklerini karşılayacak fiyatlardan alınmasını istiyor.

'Yaşamak bu kadar mı zor?'

Manisa'nın Soma ilçesine bağlı Avdan Mahallesi'nde yağlık zeytinin kilogram fiyatının 10 liraya kadar düştüğünü belirten işçiler, üreticinin ürününü satamadığı için yevmiyelerini ödeyemediğini söyledi. Çoğu emekli işçiler, geçinebilmek için ek iş yaptıklarını anlattı.

Soma'da devletten emekli olduğunu söyleyen emekli işçi, yaşadıklarını gözyaşlarıyla şöyle anlattı:

"Görüyorsunuz, yediğimiz salçada yağ bile yok. Artık yeter, isyan ediyorum. Ben karnımı doyuramıyorum. Ne olacak bu ülkenin hali? Yaşım 66, yaşamak bu kadar zor mu? Kendilerinin fonlardan nasıl zengin olduğunu gördük. Onları da biz ödeyeceğiz şimdi."

Sesimizi duyan yok

Bir zeytin işçisi, 60 yaşındaki bir kadın da "Sesimizi duyan yok. Ne yapacağımızı bilmiyoruz. Bir bardak şeker içemez hale geldik. Yevmiyemizi almayacağız yakında. Eskiden zeytin üreticileri bize hep simit alırdı çayın yanında, şimdi onlar da 15 günde bir simit alıyor" dedi.

Geceleri teneke topluyorum

Zeytin hasadında çalışan emekli bir işçi, 25 bin 500 lira maaşının 14-15 bin lirasını kiraya verdiğini, geçinebilmek için geceleri de hurda ve teneke topladığını anlattı. İşçi, "Ben açım, arkadaşım aç. Bizi bir gören yok mu?" dedi.

Bu işin içinden çıkamadık

Zeytin yetiştiricisi Ertuğrul Özcan, "Zeytin toplamanın kilogram maliyeti 20 lira, yağlık zeytin bugün 25 lira. Bu işin içinden çıkmak mümkün değil. Madem fiyatlar düştü, bunun marketlere de yansıması gerekiyor ki tüketici de fiyatların düştüğünü görebilsin" dedi.