IMF: Yükselen tahvil getirileri mali riskleri artırıyor, güvenilir konsolidasyon daha acil

Uluslararası Para Fonu (IMF), Mali İzleme Raporu'na ilişkin blog yazısında yüksek borçluluk döneminde artan borçlanma maliyetlerinin kamu maliyesi üzerindeki baskıyı büyüttüğünü, güvenilir mali konsolidasyon adımlarının daha acil hâle geldiğini bildirdi. Yazıya göre şubat-eylül döneminde G7 ülkelerinin 10 yıllık devlet tahvili getirilerinin ortalaması 1 puandan fazla artarak yaklaşık 20 yılın en yüksek seviyesine ulaştı. Küresel kamu borcunun 2030'a kadar küresel GSYH'nin yüzde 100'ünü aşması bekleniyor.

Tahvil getirileri neden yükseliyor?

IMF'ye göre petrol fiyatlarındaki şok, kalıcı enflasyon, güçlü yatırım talebi ve yapay zekâ yatırımlarıyla bağlantılı yüksek büyüme beklentileri gelişmiş ekonomilerde getirileri artıran etkenler arasında. Yüksek borçluluk, harcama baskıları ve gelecek yıllarda yüksek miktarda tahvil ihracı beklentisi de uzun vadeli borçlanma maliyetlerini yukarı çekiyor. ABD verileri, uzun vadeli faiz beklentilerinin son yıllarda öngörülen kamu borcuna karşı daha duyarlı hâle geldiğini gösteriyor. Büyük ekonomilerdeki getiri artışının diğer ülkelere de yansıyarak borç dinamiklerini olumsuz etkileyebileceği belirtildi.

Faiz yükü mali alanı nasıl daraltıyor?

Devletlerin ortalama borçlanma maliyetinin 2021'de yüzde 2,3 iken 2031'e kadar yüzde 3,7'ye çıkması bekleniyor. Artan faiz ödemeleri kamu yatırımları ve sosyal harcamalar için ayrılabilecek kaynakları azaltıyor, hükümetlerin ekonomik daralmalara müdahale kapasitesini sınırlıyor. Bazı gelişmiş ekonomilerde borçların daha kısa vadeyle yenilenmesi, politika faizindeki artışın borçlanma maliyetlerine daha hızlı yansımasına yol açıyor; merkez bankalarının faizleri uzun süre yüksek tutmak zorunda kalması borç dinamiklerini kötüleştirebilir. Yüksek borçluluk ve kısa vadeli borçlanmanın fiyat istikrarını zorlaştırabileceği uyarısı yapıldı.

IMF hangi önerilerde bulundu?

• Borçluluğu yüksek gelişmiş ekonomiler: Güvenilir orta vadeli planlara ve gerçekçi varsayımlara dayanan somut önlemler almalı. Bu adımlar borcu sürdürülebilir patikaya oturtmak, borçlanma maliyetlerini sınırlamak ve diğer ülkelere yönelik olumsuz etkileri azaltmak için önemli.
• Gelişmekte olan ekonomiler: Mali kırılganlıklarını azaltmalı, borç yönetimini güçlendirmeli.
• Dış finansmana erişimi kısıtlı düşük gelirli ülkeler: Öncelikli harcamaları korumak için vergi sistemlerini güçlendirmeli, kamu harcamalarının verimliliğini artırmalı.

IMF, mali uyum adımlarının ertelenmesinin faiz yükünü ve kırılganlıkları artıracağını, gecikmenin gereken önlemleri daha kapsamlı ve maliyetli hâle getireceğini belirtti.

Kaynak: AA